KhanhNgo, ngày 20 tháng 3 năm 2026
Trong một diễn biến gây chú ý, Bộ Tư pháp Hoa Kỳ vừa công bố cáo buộc hình sự đối với ba cá nhân liên quan đến nhà sản xuất máy chủ trí tuệ nhân tạo (AI) Super Micro Computer, Inc., bao gồm cả người đồng sáng lập công ty. Các cá nhân này bị buộc tội đã tiếp tay buôn lậu công nghệ AI của Hoa Kỳ trị giá ít nhất 2,5 tỷ USD sang Trung Quốc, vi phạm nghiêm trọng luật kiểm soát xuất khẩu của Hoa Kỳ. Vụ việc, được phanh phui vào thứ Năm, ngày 19 tháng 3 năm 2026, làm nổi bật những thách thức an ninh quốc gia và căng thẳng địa chính trị liên quan đến công nghệ tiên tiến trong bối cảnh hiện tại.
Chi tiết cáo buộc và các bên liên quan
Theo Bộ Tư pháp Hoa Kỳ, ba cá nhân bị truy tố là Yih-Shyan Liaw (71 tuổi), Ruei-Tsang Chang và Ting-Wei Sun (44 tuổi). Ông Liaw, một công dân Hoa Kỳ, là người đồng sáng lập Super Micro vào năm 1993 và gia nhập ban giám đốc công ty vào năm 2023. Ông Chang giữ chức giám đốc kinh doanh tại văn phòng Super Micro ở Đài Loan, trong khi ông Sun là một nhà thầu của công ty.
Mặc dù các công tố viên Hoa Kỳ không trực tiếp nêu tên Super Micro trong đơn khiếu nại mà chỉ gọi đây là một "nhà sản xuất Hoa Kỳ", công ty có trụ sở tại San Jose, California này đã xác nhận rằng họ đã được các công tố viên liên bang thông báo về bản cáo trạng vào thứ Năm. Super Micro nhấn mạnh rằng bản thân công ty không bị nêu tên là bị cáo trong vụ án và khẳng định đã hợp tác đầy đủ với các nhà điều tra. Ngay sau khi nhận được thông báo về các cáo buộc, Super Micro đã đình chỉ công việc của ông Liaw và ông Chang, đồng thời chấm dứt hợp đồng với ông Sun.
Kế hoạch buôn lậu tinh vi và nguy cơ an ninh quốc gia
Cáo buộc được công bố tại tòa án liên bang ở Manhattan vào thứ Năm, mô tả một kế hoạch phức tạp. Theo đó, các máy chủ do Hoa Kỳ sản xuất đã được vận chuyển qua Đài Loan đến các quốc gia khác ở Đông Nam Á. Tại đây, chúng được tráo đổi vào các hộp không nhãn mác và sau đó được chuyển tiếp đến Trung Quốc.
Trợ lý Giám đốc phụ trách FBI, James Barnacle, cho biết các bị cáo đã sử dụng nhiều thủ đoạn gian lận, bao gồm làm giả tài liệu, sắp xếp thiết bị giả để qua mặt kiểm kê kiểm toán, và sử dụng một công ty trung gian để che giấu hành vi sai trái cũng như danh sách khách hàng thực sự của họ. Những hành vi tinh vi này nhằm mục đích lách các lệnh hạn chế xuất khẩu chip AI tiên tiến mà Hoa Kỳ đã áp đặt lên Trung Quốc từ năm 2022.
Jay Clayton, Công tố viên Hoa Kỳ tại Quận phía Nam New York, nhấn mạnh rằng những âm mưu như vậy "gây ra mối đe dọa trực tiếp đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ". Điều này phản ánh sự lo ngại sâu sắc của chính phủ Hoa Kỳ về việc các công nghệ chiến lược, đặc biệt là trong lĩnh vực AI, có thể rơi vào tay các đối thủ địa chính trị.
Diễn biến pháp lý và phản ứng của thị trường
Ông Liaw (71 tuổi) và ông Sun (44 tuổi) đã bị bắt tại California vào thứ Năm. Ông Liaw được tại ngoại, trong khi ông Sun, một công dân Đài Loan, bị giam giữ để chờ phiên điều trần bảo lãnh vào thứ Sáu. Ruei-Tsang Chang hiện vẫn là nghi phạm bỏ trốn, theo thông tin từ hãng thông tấn The Associated Press.
Sau khi tin tức về vụ việc được công bố, cổ phiếu của Super Micro đã giảm 8% trong giao dịch sau giờ làm việc, cho thấy sự lo ngại của thị trường về tác động của vụ kiện này đối với công ty.
Các quan chức Hoa Kỳ không nêu tên cụ thể loại chip AI nào đã bị buôn lậu trong kế hoạch này. Tuy nhiên, Nvidia được biết đến là công ty thống trị thị trường chip AI và các sản phẩm của họ có giá bán cao nhất. Điều này gợi ý rằng các chip bị buôn lậu có thể thuộc loại công nghệ tiên tiến và có giá trị cao.
Phản ứng trước vụ việc, Nvidia, công ty cung cấp chip cho Super Micro và các nhà sản xuất máy chủ khác, đã đưa ra tuyên bố khẳng định "tuân thủ nghiêm ngặt" các luật xuất khẩu là ưu tiên hàng đầu. Một người phát ngôn của Nvidia cho biết: "Chúng tôi tiếp tục hợp tác chặt chẽ với khách hàng và chính phủ về các chương trình tuân thủ khi các quy định xuất khẩu đã được mở rộng." Họ cũng cảnh báo: "Việc chuyển hướng bất hợp pháp các máy tính được kiểm soát của Hoa Kỳ sang Trung Quốc là một đề xuất thua lỗ trên mọi phương diện – Nvidia không cung cấp bất kỳ dịch vụ hoặc hỗ trợ nào cho các hệ thống như vậy, và các cơ chế thực thi rất nghiêm ngặt và hiệu quả."
Bối cảnh và nhận định
Vụ việc này xảy ra trong bối cảnh mối quan hệ giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc vẫn đang căng thẳng về công nghệ, đặc biệt là trong lĩnh vực bán dẫn và trí tuệ nhân tạo. Hoa Kỳ đã áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu nghiêm ngặt đối với Trung Quốc kể từ năm 2022 nhằm hạn chế khả năng tiếp cận của Bắc Kinh đối với các chip AI tiên tiến, vốn được coi là chìa khóa cho sự phát triển quân sự và kinh tế.
Việc truy tố các cá nhân liên quan đến một công ty lớn như Super Micro Computer là một tín hiệu mạnh mẽ từ Bộ Tư pháp Hoa Kỳ, cho thấy quyết tâm của Washington trong việc thực thi các quy định kiểm soát xuất khẩu và bảo vệ an ninh quốc gia. Nó cũng nhắc nhở các công ty công nghệ về tầm quan trọng của việc tuân thủ luật pháp quốc tế và các quy định của Hoa Kỳ, đặc biệt khi hoạt động trong các lĩnh vực nhạy cảm về công nghệ.
Vụ án cũng có thể dẫn đến việc xem xét lại các lỗ hổng trong chuỗi cung ứng toàn cầu và các biện pháp kiểm soát nội bộ của các công ty công nghệ để ngăn chặn các hành vi buôn lậu tương tự trong tương lai. Đối với thị trường, sự việc này một lần nữa khẳng định tầm quan trọng chiến lược của chip AI và những rủi ro địa chính trị tiềm ẩn đối với các công ty hoạt động trong lĩnh vực này.
Xem thêm: Các bài viết khác của KhanhNgo tại trang chủ
Nguồn: Al Jazeera